Bu içerik Geleceği Keşfedenler’den Kerem Öz tarafından hazırlanmıştır.

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte biyoteknolojideki uygulamalarda da büyük çaplı değişimler oldu. Bu büyük çaplı değişimlerden biri de biyosensörler. Bu yazıda biyosensörlerin ne olduğunu, kısaca nasıl çalıştığını, uygulama alanlarını ve geleceğini ele alacağız. Kısaca girişimizi yaptığımıza göre bakalım bu biyosensörler neymiş bir öğrenelim.

1. Biyosensör Nedir ve Nasıl Çalışır?

Biyosensörlerin görevini anlatmadan önce bir kavram üzerine durmamız gerek: analit.  Bu analit kavramı, en basit haliyle şöyle anlatabiliriz “analiz edilecek madde veya yapı” bu analiz edilecek madde biyosensörlerde biyolojik materyaller yani protein, gen, enzim, hormonlar, organik bileşikler ve benzeridir. Bu materyaller substratlarıyla, antikorları vb. yapılarla tepkimeye sokulur. Oluşan değişimlerin sinyale dönüştürülmesinde transdüserler rol oynar. Bu yapı, biyosensörün adeta kalbidir. Transdüserler, biyolojik olay sonucunda oluşan fiziksel (ısı, ışık, elektrik, renk vb.) ve kimyasal (örneğin pH değişimi, iyon derişimi, redoks tepkimeleri) değişimi elektrik sinyaline çevirir. Bu sinyal daha sonra bilgisayarlar ya da özel cihazlar aracılığıyla okunabilir hale gelir. Böylece analit hakkında bilgi ediniriz. Örneğin ortamda ne kadar olduğuna, karakteristik özelliklerine vb. özellikler anlaşılabilir.

Görsel 1: Görselde biyosensörlerin çalışma prensibine dair bir şema gösterilmiştir.

2) Biyosensörlerin Uygulama Alanları ve Geleceği 

Görsel 2: Biyosensörler birçok alanda kullanılmaktadır. Gıda kalitesinin tespitinde, ilaç geliştirmede, patojenlerin keşfinde, hastalıkların tespitinde, toprak kalitesinin ölçümünde, çevresel izleme uygulamalarında, sudaki ağır metallerin, pestisitlerin veya toksik maddelerin tespiti için kullanılır.

Bu uygulamalar üzerine araştırmalar sürmektedir. Peki bu uygulama alanları neden önemli neden benim ilgimi çekti?

Benim ilgimi çeken kısım hastalıkların tespiti oldu. Biyosensörlerin gelecekte kanser  biyobelirteçlerinin tespit edilerek kanser teşhisi yapılabilmesi, giyilebilir sağlık teknolojilerine entegre edilerek kronik hastalıkların takibi için kullanılabilir. Bu bakımdan biyosensörler bulunmaz bir nimet. İleri safhalarda gelişecek olan bu teknolojinin hastalıkların tespiti için hastalar ve sağlıklı insanlar üzerinde daha fazla biyobelirteç ölçüm araştırması yapılırsa biyosensörlerin ölümcül hastalıkların erken teşhisini kolaylaştıracak ve doktorlara yardımcı teşhis aracı olarak yardımcı olacaktır.

Bu yazımı okuyan herkese teşekkürler. Umarım biyosensör teknolojisi hakkında bir bilgi edinmiş ve aklınıza yeni fikirler gelmiştir. Eğer bu alanda ilgili fikirleriniz varsa PubMed ve ScienceDirect gibi platformlarda çalışmaları inceleyebilirsiniz.

KAYNAKÇA

GÖRSEL 1: https://teslasuit.io/blog/what-are-biosensors-and-how-are-they-impacting the-vr-and-healthcare-industries/

GÖRSEL 2:https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.researchgate.net%2F figure%2Farious-applications-where-biosensors-have-been-used-Picture-adapted from-76_fig3_352378597&psig=AOvVaw23MsAlv_QFB0K

0W1D2gig&ust=1751566695053000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0C BQQjRxqFwoTCLC2lcjkno4DFQAAAAAdAAAAABAE